Ẩm thực - Văn hóa - Du lịch

(TP&ĐS) - Chẳng biết từ bao giờ, gỏi cá đã trở thành món ăn quen thuộc của người dân vùng biển đồng bằng Bắc Bộ. Cũng chưa có một nghiên cứu nào xác định ai là người đã sáng tạo ra món gỏi cá; thế nhưng hiện nay món ăn đặc biệt này vẫn hiện diện ở một số địa phương như Thanh Hoá, Ninh Bình, đặc biệt nhiều ở Nghĩa Hưng, Hải Hậu của Nam Định.

Năm 1558, Chúa Nguyễn Hoàng vào trấn thủ đất Thuận Hóa, kéo theo cả một làn sóng người di cư vào Đàng trong để khai hoang lập nghiệp… và chẳng biết từ đâu mà món cơm hến xuất hiện, cũng đồng hành với lịch sử và lắm gian nan như người dân nghèo cố đô.

Cơm hến đã có lần vào tận cung đình để dâng lên nhà vua… và hiện nay là món ăn của đại chúng, tuy “vóc dáng” có vẻ đài các hơn, nhưng bản chất vẫn là món ăn đạm bạc. Cơm hến đã đi vào cung cấm và một trăm năm triều Nguyễn rồi cũng qua đi, nhưng món ăn “quen mà lạ” ấy vẫn còn mãi với nhân gian như quan trạng vinh quy mà không quên gốc gác của mình.

Bình Thuận vốn rất nổi tiếng với 2 thương hiệu: thanh long và nước mắm Phan Thiết. Vào mùa mưa, du khách đến vùng “Thủ đô Resort” này còn được thưởng thức một món đặc sản dân dã nữa: “Ếch òn”

Tết khởi đầu một năm mới theo truyền thống của phần lớn các nước châu Á, là thời điểm mà mọi người luôn mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho gia đình, công việc.. - một trong những cách thể hiện ước muốn này là những bữa ăn ngày Tết. Những món ăn cầu may trong ngày Tết của một số dân tộc ở châu Á được xem là nét văn hóa độc đáo mà không châu lục nào cũng có được.

Rong câu được chế biến thành một thức ăn chơi “đặc sản bình dân” gọi là “xa xa” rất ngon và mát. Từ xưa, người dân miền Trung đã coi “xa xa” là món ăn không thể thiếu trong cuộc sống, và chính bởi vì vậy mà có câu ca dao rằng: “Xa xa ít vốn nhiều lời, anh về bỏ vợ lấy người (làm) xa xa...”

Phú Yên nằm giáp với Bình Định và Khánh Hòa, là một Tỉnh nghèo ở khu vực Nam Trung bộ. Thiên nhiên bù đắp cho Phú Yên nhiều sản vật quý hiếm; đặc biệt là các loại Hải sản được chế biến theo phong cách ẩm thực địa phương độc đáo và... ngon không đâu sánh bằng!

Dù là ngày thường hay những dịp lễ, ngày Tết… hầu như gia đình nào cũng trữ sẵn vài tệp bánh tráng mỏng để làm món nem (chả giò) hay các món cuốn (nem chạo, tai heo – tôm chua, bò bía…) “ăn cho mát ruột”. Với các quý ông, quý anh ưa lai rai, thiếu miếng bánh đa nướng ăn kèm – thấy “cứ sao sao”như thiếu cái gì lớn lắm. Quả thật, bánh tráng, bánh đa dù là thứ thực phẩm “đại chúng” xuất hiện ở cả nhà hàng sang trọng lẫn gánh hàng rong, song lại hàm

Bình Định và Bến Tre, là hai địa phương có rất nhiều dừa. Cây dừa nơi đây thường hay bị “đuông” ăn ngọn cho đến chết. “Đuông dừa” là ấu trùng của loại côn trùng chỉ khoái ăn củ hũ dừa (phần non nhất bên trong ngọn dừa). Cũng như “đuông chà là”, “đuông dừa” là một trong những món ăn quý nhất của dân sành ẩm thực.

Người Việt ta biết uống rượu và rượu thuốc từ bao giờ? Có lẽ, đến nay vẫn chưa một ai có câu trả lời chính xác, chỉ biết rằng, xa xưa, từ thời thượng cổ con người ta đã biết uống rượu. Trong sách Lĩnh Nam Chích Quái có viết “Hồi quốc sơ, dân ta lấy vỏ cây làm áo… dùng gạo Tri làm rượu…”. Rượu không chỉ có từ rất lâu tại nước ta mà có lẽ nó là một trong những thứ thức uống được sử dụng sớm nhất và lâu đời nhất của nhân loại. Đó là rượu, còn rượu thuốc người Việt ta cũng đã dùng từ rất lâu,

Một số tác phẩm lịch sử, văn học Việt Nam và Trung Quốc đề cập đến ẩm thực chốn cung đình, trong đó 2 từ “yến tiệc” xuất hiện khá nhiều. Vậy “yến tiệc” là gì? Phải chăng đó là những bữa ăn sang trọng với nhiều sơn hào hải vị mà đứng đầu là các món chế biến từ yến sào (tổ chim yến)?

Bánh hỏi không phải bún, cũng không như bánh cuốn, bánh ướt ... mà là một món ăn rất riêng của Bình Định, mang hương vị độc đáo của miền đất võ. Bánh hỏi cũng là món ăn truyền thống trong các tiệc mặn vào dịp lễ tết, hiếu hỷ, giỗ chạp… ở khắp nơi trong tỉnh. Người dân đất võ có thể ăn bánh hỏi bất cứ lúc nào trong ngày như: ăn sáng bằng bánh hỏi với lòng heo, rồi ăn trưa cũng bánh hỏi khi không muốn nấu cơm, tối tối đi chơi về thấy đoi đói lại có thể ra phố mua nửa cân bánh hỏi về dằn bụng ...

Mấy năm gần đây, người ta có xu hướng tìm hiểu về Tết Nhật Bản, Tết Hàn Quốc, Tết Thái Lan... và ý tưởng ra nước ngoài “ăn” Tết càng ngày càng đông mà quên rằng Tết “dân mình” cũng không thiếu những nơi đáng đến - hòa mình - cảm nhận và thưởng thức...

Khi những cánh én báo hiệu mùa Xuân đang về, chúng ta lại được đắm mình trong không khí đón Tết Nguyên đán với bao ước mơ, khát khao và hy vọng. Những ngày Xuân cũng là khoảng thời gian để mọi người nghỉ ngơi sau một năm lao động vất vả; cũng là dịp sum họp gia đình, họ hàng, được ăn ngon, mặc đẹp nhất trong năm.

Không thể thiếu chén trà thơm nghi ngút đón khách đến chúc Tết, cũng như không khí sẽ kém vui nếu không có một chút bia rượu trong mâm cơm đầu Xuân.

Thức uống là một phần quan trọng trong thực đơn ngày Tết và cũng cần có sự chuẩn bị chu đáo...

Vừa ăn mứt vừa chữa bệnh! Đó là điều mà mọi người có thể “tự bào chữa” cho cái thú nhấm nháp những miếng mứt ngon lành - dù đã có lời khuyên không nên ăn quá nhiều chất ngọt...

Ngoài hình ảnh quen thuộc của cây thông, bánh khúc gỗ, gà tây... thì mỗi quốc gia có những món ăn truyền thống mừng lễ Noel khác nhau. Hãy cùng dạo quanh một vòng.

Đến Áo khi dạo quanh các chợ Noel lâu đời được khai trương khi bước vào Mùa Vọng (Advent) thì người ta có thể ngửi thấy mùi thơm của bánh quế sực thẳng vào mũi hòa lẫn vào hương nến mật ong từ các cây thông.

Salzbourg, nơi thiên tài âm nhạc Mozart chào đời cách nay hơn 250 năm (1756). Không phải đến những sự kiện quan trọng (như lễ kỷ niệm ngày sinh của Mozart) thì dân chúng nơi đây mới long trọng tổ chức Giáng Sinh mà từ bao thế kỷ qua họ vẫn dành nhiều thời gian để tận hưởng lễ hội này.

Huế - cố đô xưa, không chỉ nổi tiếng vì những kiến trúc lăng tẩm, thành quách độc đáo, những ngôi nhà vườn cổ kính ẩn hiện sau những ánh đèn kiêu sa và mộng mơ. Nói đến Huế là nói đến sông Hương muôn đời lặng lờ cùng với cầu Tràng Tiền uốn lượn hờ hững...; Nói đến tà áo dài thướt tha màu tím của nữ sinh Đồng Khánh với nón bài thơ e ấp che nghiêng. Nhưng Huế còn nổi tiếng bởi những món ăn độc đáo như bánh bèo, bánh nậm, chè hạt sen…

Lúc còn ở miền Bắc, gia đình tôi có quen với chú Hoàng, một người tập kết. Khi biết ba tôi cũng là dân miền Nam, chú Hoàng (lúc ấy là công nhân Nhà máy cơ khí Thanh Hoá) thường đến chơi nhà. Khao khát tình yêu của ba nên khi gặp chú Hoàng, chị em tôi thường hỏi nhiều về quê cha. Ngày ấy, trong tâm trí chúng tôi không phân biệt đâu là dân Sài Gòn hay Long An như bây giờ mà hễ ai tập kết cũng đều là “đồng hương của ba”.

Nói đến Huế – chúng ta nghĩ ngay đến Hoàng tộc, cung đình và các món ăn dành cho vua chúa. Đã từ rất lâu, phong cách và văn hoá ẩm thực Huế không chỉ phong phú, đầy tính nghệ thuật và được chăm chút đến từng chi tiết mà mỗi món ăn còn chứa đựng các tính năng tốt cho sức khỏe...