Những năm gần đây, thị trường thực phẩm phục vụ Tết Trung Thu (mà tiêu điểm là bánh Trung Thu) diễn ra rất sôi động. Với sự đa dạng về mẫu mã, kiểu dáng, giá cả..., người tiêu dùng có thể dễ dàng lựa chọn những sản phẩm bánh Trung Thu khác nhau cho nhu cầu của mình như: làm quà biếu, cúng ông bà tổ tiên hay liên hoan, hội họp. Bánh Trung Thu cũng luôn có ý nghĩa đặc biệt, không thể thay thế đối với các cụ già và các cháu nhi đồng trong đêm Hội Trăng rằm...

Để góp phần cho Tết Trung Thu trọn vẹn ý nghĩa, việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, tránh xảy ra ngộ độc… là cực kỳ quan trong; đòi hỏi các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu và người tiêu dùng cần nhận thức đầy đủ về các vấn đề sau:

NHỮNG NGUY CƠ MẤT VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM BÁNH TRUNG THU:

1. Nguyên liệu không bảo đảm VSATTP: bánh thường làm từ bột, trứng, thịt, mứt hoa quả, xúc xích, lạp xường... - là những thực phẩm dễ bị ô nhiễm và có môi trường dinh dưỡng thuận lợi cho vi sinh vật gây bệnh sinh sôi phát triển, có thể gây ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính cho người sử dụng.

Nếu sử dụng bột và nhân bánh  bị nhiễm độc tố, nấm mốc thì có thể gây bệnh lâu dài cho người dùng. Có những độc tố nấm mốc  rất nguy hiểm như Alfatoxin B1 (rất bền vững, không bị phân hủy ở nhiệt độ sôi và trong men tiêu hóa); độc tố này nếu ăn phải ở liều lượng cao dễ bị ngộ độc cấp tính  với các biểu hiện chủ yếu là suy chức năng gan cấp, xơ gan và hoại tử nhu mô gan; ngộ độc mạn tính do Aflatoxin B1 là khả năng gây ung thư gan nguyên phát.

Phẩm màu và chất bảo quản cũng thường được sử dụng trong sản xuất và bảo quản bánh Trung Thu. Nếu các chất này không phải là các chất được phép sử dụng trong thực phẩm, hoặc được sử dụng nhưng dùng quá liều lượng quy định, thì sẽ gây ngộ độc cho người tiêu dùng.

2. Cơ sở sản xuất bánh không đủ điều kiện VSATTP:

Do đặc thù sản xuất bánh Trung Thu là theo thời vụ, nên đến dịp Tết Trung Thu sẽ xuất hiện rất nhiều Cơ sở sản xuất bánh  nhỏ lẻ. Nếu không tuân thủ các quy định vệ sinh an toàn thực phẩm (điều kiện sản xuất không đảm bảo an toàn theo quy định, nguồn nước ô nhiễm, trang thiết bị không đảm bảo vệ sinh, dễ thôi nhiễm...) sẽ dẫn tới ô nhiễm từ môi trường, trang thiết bị vào sản phẩm. Công nhân trực tiếp làm bánh - do sản xuất theo thời vụ nên việc tuyển chọn và khám sức khỏe  theo quy định của Bộ Y tế (cho người trực tiếp chế biến kinh doanh thực phẩm) dễ bị bỏ qua - có thể gây nhiễm mầm bệnh từ bản thân vào bánh trong quá trình sản xuất (nhào bột, nặn nhân, đóng bánh) và trong lưu thông, phân phối...

Tình trạng sản xuất bánh Trung Thu giả đã xuất hiện ở một số nơi. Bánh được làm giả về nhãn, mác, về chất lượng, về nguồn gốc xuất xứ, kiểu dáng công nghiệp... Một số Cơ sở sản xuất bánh Trung Thu chỉ ghi hạn dùng đến ngày nào đó mà không ghi ngày sản xuất, nhằm mục đích đánh lừa người tiêu dùng. Cần nhớ: với bánh dẻo, trung bình hạn dùng chỉ từ 8 - 10 ngày, với bánh nướng có thể tới 20 - 30 ngày.

3. Bị ô nhiễm trong quá trình kinh doanh:

Do điều kiện môi trường, khí hậu nóng, nhiều bụi, giấy bao gói chưa đảm bảo  yêu cầu vệ sinh, người bán hàng không thực hiện đúng quy tắc “bàn tay sạch”, lưu thông phân phối qua nhiều khâu, đi nhiều vùng xa xôi... nên bánh Trung Thu dẽ bị ô nhiễm, biến tính, dễ hư hỏng ở bên trong khi vỏ bánh vẫn còn tốt.

Trên thị trường đã xuất hiện bánh Trung Thu của nước ngoài, cần cảnh giác với các yếu tố độc hại có thể có như chất bảo quản và  phẩm mầu độc, nấm mốc và biến chất hư hỏng ở bên trong.

CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM BÁNH TRUNG THU:

1. Các Cơ sở sản xuất bánh Trung Thu phải tự giác thực hiện đầy đủ các điều kiện VSATTP: điều kiện về cơ sở sản xuất, trang thiết bị và điều kiện về người chế biến thực phẩm. Tuyệt đối không sử dụng chất bảo quản, chất chống mốc độc hại và phẩm màu không được phép. Thực hiện ghi nhãn theo đúng quy định của pháp luật.

2. Các Cơ sở kinh doanh, buôn bán, các đại lý, cửa hàng... cần đảm bảo đảm các điều kiện VSATTP trong bảo quản bánh Trung Thu (nơi khô ráo, thoáng mát, tránh để trực tiếp dưới ánh nắng, không để gần hàng hóa có mùi lạ...).

Tuyệt đối không được bán bánh đã quá hạn sử dụng, đã mốc hoặc đã biến chất bên trong.

3. Người tiêu dùng cần cảnh giác, biết cách chọn mua và sử dụng bánh Trung Thu đảm bảo chất lượng VSATTP.

Bánh Trung Thu ngon, đảm bảo chất lượng, an toàn khi mặt bánh vàng đều, da bánh mỏng, cắt ra không nhớt, không mùi vị lạ. Nên mua bánh ở các cửa hàng của các Doanh nghiệp có thương hiệu và uy tín như Tràng An, Kinh Đô, Hữu Nghị, Hải Hà, BIBICA... (được cơ quan chức năng thường xuyên giám sát); và phải xem kỹ bao bì nhãn mác, trên đó ngày sản xuất, thời hạn sử dụng phải được ghi rõ. Bánh Trung Thu để lâu ở môi trường nóng, ẩm rất dễ bị mốc và hư hỏng bên trong, cần kiểm tra xem xét kỹ trước khi trả tiền (kể cả khi thời hạn sử dụng vẫn còn).

Không mua, không sử dụng bánh Trung Thu không có nhãn mác, địa chỉ nơi sản xuất, không có ngày sản xuất và hạn sử dụng.

Để có một Tết Trung Thu vui vẻ, an toàn cho mọi gia đình, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi, cần phải bảo đảm chất lượng VSATTP từ khâu sản xuất đến khâu lưu thông phân phối và sử dụng bánh Trung Thu.

Văn Thành Bắc