Nhiều người quan niệm rằng cho trẻ nhỏ ăn sớm những món ăn của người lớn thì sẽ nhanh “cứng cáp”, đồng thời cũng tiết kiệm được thời gian bếp núc... Các chuyên gia khẳng định: quan niệm như vậy là sai lầm, bởi trẻ em - dứt khoát - không phải là “người lớn thu nhỏ”...

Có một điều mà dù có muốn cách mấy, trẻ nhỏ cũng không thể làm như người lớn, đó là chế độ ăn uống. Điều đáng nói ở đây là có đến 55% trẻ nhỏ từ 13-18 tháng tuổi được cho ăn cùng thực đơn với gia đình. Và vì vậy, bé đã được cho ăn quá nhiều, nhưng lại vẫn... thếu chất! Sự nhắc nhở về các nguyên tắc ăn uống dành cho trẻ nhỏ của các chuyên gia dinh dưỡng không phải là không có lý do.

Cho đến 3 tuổi, protein phải được đếm từng muỗng...

Protein, có trong sữa, thịt, cá, trứng..., và có thể trẻ nhỏ đang được cho ăn quá nhiều nếu chúng có chungbữa ăn cùng gia đình. Người ta nhận thấy rằng mức cung cấp luôn luôn cao hơn 15%. Thí dụ, như một bé 9 tháng tuổi uống sữa bò, ăn một loại thức ăn chế biến từ sữa bất kỳ và một khẩu phần 25g thịt, đã cung cấp cho cơ thể 28,5g protein/ngày. Cũng em bé này, nếu được nuôi bằng thức ăn dành cho trẻ nhỏ thì chỉ cung cấp khoảng 15,3g/ngày.

Dư thừa protein ở trẻ nhỏ sẽ dẫn đến hoạt động thái quá cho thận (lúc này chưa phát triển hoàn chỉnh) để thải bỏ cặn bã từ việc đốt cháy protein. Dư thừa protein cũng là yếu tố dẫn đến béo phì do cơ thể tổng hợp các tế bào mỡ. Cần biết rằng: protein không làm lớn nhanh; vì vậy nên tuân thủ lời khuyến cáo là hợp lý.

Liều lượng thích hợp

Ngoài 500 ml sữa mỗi ngày thì khẩu phần cho trẻ từ 6-8 tháng tuổi là 10g/ngày, nghĩa là 2 muỗng cafe thịt hay cá hoặc ¼ quả trứng luộc. Đến 1 tuổi thì khẩu phần này tăng lên 20g/ngày (4 muỗng cafe hay 1/3 quả trứng luộc); khi 2 tuổi là 6 muỗng cafe hoặc 1/2 quả trứng luộc.

Muối: không nên ăn nhiều

Do không chú ý, các bà mẹ thường “nặng tay” với loại gia vị này; khiến cho việc tiêu thụ muối tăng đột ngột ở trẻ nhỏ ngay từ 13 tháng tuổi (bắt đầu cho ăn dặm) và lượng muối tiếp tục tăng lên nhiều hơn nữa sau 18 tháng (khi bé bắt đầu ăn được nhiều loại thực phẩm hơn).

Cho trẻ ăn nhiều muối, về lâu dài, có thể có tác động gây độc cho hệ tim mạch và làm tăng huyết áp ở tuổi trưởng thành. Những thực phẩm chứa nhiều muối như khoai tây chiên, các loại bỏng ngô, xúc xích, thịt nguội, pâté... chỉ nên cho trẻ ăn sau 3 tuổi.

Liều lượng đúng: mỗi ngày không được vượt quá 900mg muối, nghĩa là 3 nhúm. Những món ăn mà người lớn làm cho trẻ ăn thường quá nhiều muối do thói quen nêm nếm của họ (và cũng chẳng mấy ai đong đếm cẩn thận làm gì); trong khi đó, các thực phẩm hũ dành cho trẻ nhỏ (Baby foods) thường chứa 0,035 g muối/100g vì buộc phải tuân theo những quy định khắt khe.

Một thí dụ khác, canh súp khi được làm tại nhà thường mặn hơn các hũ thực phẩm kể trên 3 lần và bột nghiền thì mặn hơn đến 8 lần, trong khi các bà mẹ thường nghĩ rằng mọi sản phẩm chế biến theo kiểu công nghiệp thường mặn hơn. Thực tế không phải như vậy bởi khi là thức ăn dành cho trẻ nhỏ thì luôn luôn phải tuân thủ quy định một cách khắt khe hơn. Trung bình thì thực phẩm hũ dành cho trẻ nhỏ ít mặn hơn thức ăn làm tại nhà đến 5 lần.

Cần nhớ rằng số lượng gai vị giác của trẻ nhỏ ít hơn người lớn. Cảm nhận về mùi vị của chúng cũng khác người lớn. Vì lẽ này mà chúng ta đừng bị cảm giác của mình chi phối, rằng “hình như các món ăn của chúng quá nhạt”, để rồi nêm thêm cho vừa miệng mình. Một mẹo nhỏ để làm tăng hương vị thức ăn và tạo cảm giác mặn mà không cần phải thêm muối: cho thêm một ít củ cải trắng hay cần tây vào.

Hạn chế nêm thêm đường

Làm sao mà bé không thích ngọt cho được, khi mà môi trường nước ối là ngọt. Tiêu thụ chất ngọt có liên quan đến thừa cân và sự tích tụ mỡ sớm. Nếu bé bắt đầu dư cân ở năm tuổi thứ 3, bạn cần phải hết sức chú ý, theo dõi chặt chẽ và - dứt khoát - phải tìm nguyên nhân khiến bé dư cân.

Liều lượng đúng : khuyến khích trẻ nhỏ tận hưởng trái cây tươi vừa chín tới, phô mai mềm và giúp chúng tránh các loại nước đường, soda, ketchup... Những thực phẩm ngọt công nghiệp phải tránh cho đến 3 tuổi. Có thể cho trẻ dùng các loại trái cây đã nghiền sẵn trong hũ, thường là trái cây chín nên không cho thêm đường (trừ một vài loại như mơ, pom... được cho thêm 4-5% đường để làm dịu độ chua).

Tóm lại, đối với trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa của chúng còn chưa hoàn chỉnh cho đến 3 tuổi, việc quản lý tốt chế độ ăn uống chính là tạo điều kiện cho sự phát triển và ngăn ngừa nhiều bệnh tật sau này. Đừng coi chúng là người lớn thu nhỏ, nhất là trong vấn đề ăn uống; và cần nhớ nguyên tắc càng chế biến tự nhiên và đơn giản càng tốt cho sức khỏe của chúng...

Thanh Tùng (tổng hợp)